Po uruchomieniu instalacji fotowoltaicznej w obiekcie pojawiły się opłaty za energię bierną na poziomie około 2 tys. zł miesięcznie.
Po wdrożeniu odpowiednio dobranej kompensacji zostały one całkowicie wyeliminowane, a inwestycja zwróci się w około 12 miesięcy.
Dlaczego instalacja fotowoltaiczna nie przyniosła oszczędności?
Do naszej firmy zgłosił się klient prowadzący zakład produkcyjny w Opolu, który zainwestował w instalację fotowoltaiczną oraz magazyn energii. Celem było oczywiście obniżenie kosztów energii elektrycznej.
W praktyce produkcja energii w ciągu dnia była wykorzystywana na potrzeby własne, a nadwyżki trafiały do magazynu energii.
Teoretycznie układ powinien działać optymalnie.
Rzeczywistość okazała się jednak zupełnie inna.
Zaskoczenie po pierwszych rozliczeniach
Po pewnym czasie klient zauważył, że:
- oszczędności są znacznie niższe niż zakładano,
- na fakturach pojawiły się dodatkowe, niezrozumiałe opłaty,
- całkowity koszt energii w niektórych okresach był wyższy niż przed montażem instalacji.
Co wykazała analiza faktur i pomiary?
Podczas wizyty w obiekcie przeanalizowaliśmy faktury oraz wykonaliśmy pomiary jakości energii. Często spotykam się z sytuacją, w której układy kompensacji dobierane są wyłącznie na podstawie samych faktur, co w praktyce bardzo często prowadzi do błędnych wniosków – szerzej opisuję to w artykule o doborze układów kompensacji na podstawie faktur.
Najważniejsze wnioski
Już na etapie analizy rozliczeń było widać, że klient ponosi opłaty za:
- przekroczenie współczynnika tg φ,
- oddawanie energii biernej pojemnościowej do sieci.
Dla potwierdzenia wykonaliśmy dodatkowe pomiary analizatorem, który pracował przez kilka dni – zarówno w warunkach dużej produkcji PV, jak i przy jej braku.
Co było przyczyną wzrostu kosztów?
Analiza pomiarów potwierdziła, że instalacja fotowoltaiczna i magazyn energii zmieniły charakter pracy całego układu.
Co działo się w ciągu dnia?
W ciągu dnia:
- energia czynna była w dużej części pokrywana z fotowoltaiki lub magazynu,
- pobór energii czynnej z sieci spadał,
- natomiast pobór energii biernej indukcyjnej pozostawał na podobnym poziomie.
W efekcie:
- współczynnik tg φ znacząco wzrastał,
- pojawiały się opłaty za energię bierną.
Co działo się w nocy?
W nocy instalacja PV nie produkowała energii czynnej, jednak:
- układ generował energię bierną pojemnościową,
- energia ta była oddawana do sieci.
To powodowało dodatkowe opłaty, niezależne od pracy zakładu.
Efekt – dlaczego rachunki były wyższe?
W praktyce wyglądało to tak:
- klient oszczędzał na energii czynnej,
- ale jednocześnie płacił kary za energię bierną – zarówno indukcyjną, jak i pojemnościową.
Oszczędności z fotowoltaiki były „zjadane” przez opłaty za energię bierną.
Jak rozwiązaliśmy problem?
Na podstawie wykonanej analizy zaproponowaliśmy zastosowanie kompensatora aktywnego.
Dobór odpowiedniego układu kompensacji nie sprowadza się tylko do określenia mocy urządzenia — w praktyce trzeba uwzględnić m.in. charakter pracy instalacji, jakość energii oraz sposób wykonania pomiaru.
Szerzej opisuję to w artykule o doborze układu kompensacji.
Zastosowane rozwiązanie
Zainstalowano kompensator aktywny o mocy 50 kVAr, który:
- kompensuje energię bierną indukcyjną w ciągu dnia,
- eliminuje energię bierną pojemnościową w nocy,
- dynamicznie dostosowuje się do warunków pracy instalacji.
Rezultat – co się zmieniło?
Po wdrożeniu rozwiązania:
- opłaty za energię bierną zostały wyeliminowane,
- instalacja zaczęła pracować stabilnie,
- inwestycja w fotowoltaikę zaczęła realnie przynosić oszczędności.
Wniosek
Instalacja fotowoltaiczna i magazyn energii zmieniają charakter pracy całej instalacji elektrycznej – należy o tym pamiętać.
Jeśli nie zostanie to uwzględnione, mogą pojawić się dodatkowe opłaty – szczególnie za energię bierną.
Sama fotowoltaika nie rozwiązuje problemu kosztów energii – kluczowa jest analiza i odpowiednie dopasowanie całego układu.
Zobacz podobne realizacje:
- Za słaba kompensacja mocy biernej – przypadek z Głogowa
- Wysokie opłaty mimo kompensacji – przyczyna: bateria kondensatorów
Masz podobny problem z energią bierną?
Skontaktuj się – sprawdzimy Twoją instalację i pokażemy, gdzie generowane są dodatkowe koszty.

Autor: mgr inż. Grzegorz Kuna
MARTEN Instalacje – kompensacja mocy biernej i analiza jakości energii

